De meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

De meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling helpt professionals met het signaleren
en handelen bij (vermoedens van) huiselijk geweld of kindermishandeling. Hieronder vallen
ook psychisch of seksueel geweld en verwaarlozing.

Hoe werkt de meldcode?
De meldcode is bedoeld voor (vermoedens van) fysiek, psychisch of seksueel geweld en
verwaarlozing. De 5 stappen in de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling helpen
professionals vanaf het moment van signaleren tot aan het besluit over het al dan niet doen
van een melding bij Veilig Thuis:

1. In kaart brengen van signalen met behulp van de signalenkaart. De kindcheck is onderdeel
   van deze stap en is bedoeld voor professionals om kindermishandeling door volwassen
   cliënten vroegtijdig te herkennen.
2. Overleggen met een collega of indien nodig met Veilig Thuis: het advies- en meldpunt
   voor huiselijk geweld en kindermishandeling.
3. In gesprek gaan met de betrokkene(n) om zorgen te bespreken.
4. Afweging maken van de ernst van de situatie. Bij twijfel kan altijd contact worden
   opgenomen met Veilig Thuis.
5. Een beslissing nemen. Het afwegingskader in de meldcode
   helpt de professional bij het nemen van een beslissing. Voor veel beroepsgroepen is ook een
   specifiek afwegingskader beschikbaar die zij kunnen gebruiken.

Professionals nemen beslissing

De professionals nemen in stap 5 van de meldcode op basis van 2 vragen een beslissing:
Is hulp verlenen of organiseren (ook) mogelijk?

1. Hulp verlenen is mogelijk als:
   • de professional in staat is om passende hulp te bieden of te organiseren;
   • de betrokkenen meewerken aan de geboden of georganiseerde hulp;
   • de hulp leidt tot blijvende veiligheid.
     
     
2. Is melden bij Veilig Thuis noodzakelijk?
   Professionals maken een melding bij Veilig Thuis als er sprake is van acute of structurele
   onveiligheid. Of als hulp verlenen op basis van één van de bovenstaande punten niet
   mogelijk is.
   De professional legt alle doorlopen stappen vast in een cliëntdossier, patiëntdossier,
   leerlingdossier of een ander registratiesysteem. Bekijk de video Documenteren in de
   meldcode.

Kinderen betrokken bij de meldcode
Als professionals kindermishandeling vermoeden, is het van belang om met de kinderen te
praten en de meldcode te doorlopen. De Handreiking Participatie van kinderen in de
meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling helpt hierbij. In de handreiking staan ook
tips over hoe organisaties hun meldcode kindvriendelijk kunnen maken.

Beroepsgeheim en de meldcode
Veel professionals hebben een beroepsgeheim en mogen in principe geen informatie over
de cliënt aan anderen geven. In sommige situaties geldt een uitzondering, bijvoorbeeld bij
(vermoedens van) huiselijk geweld of kindermishandeling. In dat geval is het toegestaan om
zonder toestemming van de cliënt te overleggen en te melden.
Dat mag alleen als de informatie noodzakelijk is om het huiselijk geweld of de
kindermishandeling te stoppen, of een redelijk vermoeden daarvan te onderzoeken. De
professional dient hierbij het stappenplan in de meldcode te gebruiken.
Deze uitzondering staat specifiek vermeld in het meldrecht bij huiselijk geweld en
kindermishandeling. Het meldrecht staat in artikel 5.2.6 van de Wet maatschappelijke
ondersteuning 2015.

Voor wie is het gebruik van de meldcode verplicht?
Het gebruiken van de meldcode is voor sommige beroepsgroepen verplicht. Dit staat in het
Besluit verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. De meldcode geldt voor
professionals die werkzaam zijn in de sectoren:

• gezondheidszorg
• onderwijs
• kinderopvang
• maatschappelijke ondersteuning
• jeugdhulp
• justitie